Wanneer u graag zelf bepaalt wie uw erfgenamen zijn dan is het belangrijk om een testament te maken, ook wel een uiterste wil genoemd. In uw testament legt u onder meer vast wat er na uw overlijden met uw bezittingen en schulden moet gebeuren.
Een testament is persoonlijk. U bepaalt zelf wat u in uw testament opneemt. Pas na uw overlijden wordt uw testament toegankelijk voor uw erfgenamen. Voor uw overlijden heeft niemand het recht uw testament in te zien, ook uw echtgenoot en/of kinderen niet. Bij grote gebeurtenissen in uw leven, zoals de geboorte van kinderen, een huwelijk, het overlijden van een naaste of de start van een eigen onderneming, kan het zinvol zijn om uw testament onder de loep te nemen om te bezien of het misschien aangepast moet worden.
Inhoud testament
In een testament kunt u van alles vastleggen, zoals:
- de voogdij over de kinderen;
- het benoemen van erfgenamen;
- het onterven van bepaalde personen;
- het opnemen van legaten.
- het opnemen van een uitsluitingsclausule. Zo voorkomt u dat uw erfenis in een huwelijksgemeenschap van uw kind(eren) valt;
- het benoemen van een executeur en/of afwikkelingsbewindvoerder.
- wensen voor uw uitvaart.
De wettelijke verdeling wordt regelmatig gebruikt als basis voor veel testamenten. Bij testament kan de regeling van de wettelijke verdeling worden aangevuld met onder andere rentebepalingen, opeisbaarheidsgronden, voogdijbepalingen en de benoeming van een executeur. Bij testament kan ook van de wettelijke verdeling worden afgeweken. Zo kan een rente worden bedongen en kan er ook worden bepaald dat de erfgenaam niet voor gelijke delen erft.
Een testament is overigens niet hetzelfde als een codicil. Dat is een geheel met de hand geschreven tekst waarin roerende goederen, zoals inboedelgoederen of kunst, aan iemand kunnen worden nagelaten. Een codicil moet een gedagtekend document zijn en voorzien van een handtekening.
Geldigheid testament
Een testament is een notariële akte, opgemaakt door de notaris. Totdat u een nieuw testament maakt, waarbij u het oude testament herroept, blijft uw testament geldig. Een heel oud testament is dus nog steeds geldig als het niet is herroepen door een later testament.
Een testament is ongeldig (dat wordt nietig genoemd) wanneer het is opgesteld terwijl de testateur wilsonbekwaam was. Om een testament te kunnen maken moet iemand dus wilsbekwaam zijn. Dat betekent dat iemand in staat moet zijn om zijn laatste wil voldoende te bepalen. Iemand moet dus kunnen overzien en kunnen begrijpen wat de gevolgen van zijn/haar uiterste wil zijn. De notaris toetst bij het opstellen van het testament volgens een bepaald stappenplan of iemand wilsbekwaam is. Wanneer de notaris meent dat iemand wilsonbekwaam is, zal de notaris geen testament opstellen.
Het kan voorkomen dat na een overlijden een erfgenaam of andere betrokkene van mening is dat het testament is opgesteld terwijl de testateur op dat moment wilsonbekwaam was. Het is dan soms mogelijk om het testament nietig te laten verklaren door de rechter. Wel moet dan bewezen worden dat de testateur op het moment van het maken van de uiterste wil wilsonbekwaam was. Dit is geen makkelijke taak. Omdat een testament wordt opgesteld door een professionele notaris, wordt er in het algemeen van uitgegaan dat deze de wilsbekwaamheid heeft beoordeeld. Om tot een andere conclusie te komen zal het dan ook vaak nodig zijn om inzicht te krijgen in het medisch dossier van de testateur. Artsen geven echter niet zomaar inzage in een medisch dossier vanwege hun beroepsgeheim. Sinds 2020 is het op grond van de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) wel makkelijker om als nabestaande informatie te krijgen.
Uitleg testament
Het kan zo zijn dat sommige bepalingen uit het testament niet helemaal duidelijk zijn. Omdat degene die het testament heeft opgesteld er niet meer is en daarom niet meer kan aangeven wat er met de betreffende bepalingen is bedoeld, zal het testament moeten worden uitgelegd. Het uitleggen van een testament gebeurt aan de hand van de verhoudingen die de erflater kennelijk wilde regelen met de uiterste wilsbeschikking en de omstandigheden waaronder de uiterste wil is gemaakt. Dit is niet altijd eenvoudig. Wanneer het de erfgenamen niet lukt om hier samen uit te komen, dan is het mogelijk om hierover te procederen.
De rechter zal dan toetsen hoe het testament moet worden uitgelegd. Een enkele grammaticale of taalkundige uitleg van een testament is vaak onvoldoende. Het is belangrijk om te achterhalen wat de erflater heeft willen regelen, wat hij heeft bedoeld met het testament. Daarbij worden ook de omstandigheden in acht genomen ten tijde van het maken van het testament. Uitleg kan uiteindelijk zelfs zover gaan dat de rechter oordeelt dat iemand anders erfgenaam is dan het testament naar de letter bepaalt.
Wij helpen u bij de uitvoering van een testament
Hebt u vragen over de uitvoering van een testament? Neem dan gerust contact met ons op om uw situatie met ons te bespreken.
