Op 29 augustus 2023 deed het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden uitspraak over een verzoek van opa en oma om een omgangsregeling met hun kleinkinderen vast te leggen (ECLI:GHARL:2023:7261).
Wat was er aan de hand?
De kleinkinderen in kwestie zijn 6 en 3 jaar oud. Opa en oma pasten drie dagen in de week op de oudste, toen de jongste nog niet geboren was en de ouders hebben met het oudste kind 9 maanden bij opa en oma ingewoond. Daarna zijn de ouders verhuisd. Nadat het jongste kind was geboren hebben de grootouders dit kind twee maal gezien voordat de ouders het contact tussen de grootouders en hun kleinkinderen hebben stopgezet.
Wat is het verzoek van opa en oma?
Opa en oma willen graag hun kleinkinderen weer zien. Ze verzoeken de rechter om een omgangsregeling vast te stellen van een dag per maand en ze willen graag dat hun kleinkinderen twee keer per jaar twee dagen met een overnachting bij hen zullen verblijven. Mocht dat niet worden toegewezen dan verzoeken de grootouders om te mogen videobellen of in ieder geval eenmaal per kwartaal geïnformeerd te worden over de kleinkinderen met een recente foto. Ook vragen de grootouders om op de verjaardagen van de kleinkinderen hen te mogen komen feliciteren en een cadeau te mogen overhandigen.
Waarom wijst de rechter het verzoek af?
Een kind heeft recht op omgang met degene die in een ‘nauwe persoonlijke betrekking’ tot hem staat. Het Hof komt, net als eerder de rechtbank, tot de conclusie dat van een nauwe persoonlijke betrekking geen sprake is. Het hof is van mening dat de contacten met de kleinkinderen de normale band tussen grootouders en kleinkinderen niet te boven gaan. Dat betekent dat het verzoek van de grootouders verder niet wordt behandeld. Wel overweegt het hof ten overvloede dat indien het verzoek inhoudelijk wel zou worden behandeld het alsnog zou worden afgewezen. De relatie tussen de ouders van de kinderen en de grootouders is al jaren verstoord en er is geen enkel zicht op verbetering. Het vaststellen van een omgangsregeling zou tot veel spanning en weerstand bij de ouders leiden. Dit zou dan een negatieve weerslag hebben op de kinderen. Om die reden wordt ook het verzoek van de grootouders om informatie en een foto te mogen ontvangen eens per kwartaal afgewezen.
Wanneer wijst een rechter een dergelijk verzoek toe?
Het hof geeft nog een leidraad mee voor beantwoording van de vraag wanneer grootouders wel ontvankelijk zijn in een omgangsverzoek. Het hof geeft aan dat van een meer dan normale band sprake is in situaties waarin de kleinkinderen en de grootouders hebben samengewoond of dat sprake is van een zodanig structurele en intensieve oppasregeling dat deze het gebruikelijke contact tussen grootouders en kleinkinderen overstijgt. Het hof lijkt hierbij met name de nadruk te leggen op het structurele karakter van een dergelijke oppasregeling, maar koppelt daar geen tijdsperiode aan.
Eigenlijk alleen maar verliezers in deze zaak en veel gemis. Wellicht dat mediaton of een overleg vergelijkbaar met een overlegscheiding had kunnen helpen?
