In deze blog werken wij een getallenvoorbeeld uit om de in de eerste blog gesignaleerde aandachtspunten zichtbaar te maken.
De verschillende soorten ‘pensioen betalingen’ aan een EPO pensionaris
Op basis van de EPO service regulations kunnen de volgende betalingen worden verricht aan een pensionaris van het EPO:
- ouderdomspensioen vanaf 60 jaar
- tax adjustment / partial compensation (in de praktijk 30 – 35 %)
- household allowance (6%)
- dependants allowance (bij kinderen tot 18 jaar, studerende kinderen tot 26 jaar of gehandicapte kinderen)
- adjustment costs of living
- indexatie
Indien het ouderdomspensioen is onderworpen aan inkomstenbelasting, voorziet de EPO pensioenregeling in een aanpassing ter grootte van 50% van het surplus bedrag wat nodig is om op een gelijk netto pensioen uit te komen. Deze berekening wordt gemaakt op basis van een tabel. Een voorschot van 90% kan worden betaald in de maandelijkse betalingen. Jaarlijks wordt een definitieve afrekening gemaakt. Helaas is de tabel ons niet bekend. De hierna genoemde bedragen zijn schattingen. [Art 42 EPO pension plan]
De pensioengerechtigde ontvangt een household allowance van 6% van het pensioen. [Art 28 EPO pension plan, art 68 services regulations].
Indien de pensioengerechtigde financieel van hem afhankelijke kinderen heeft, kan recht bestaan op een dependants allowance. Wij gaan er van uit dat deze allowance onder de kinderalimentatie zal vallen eerder dan onder pensioenverdeling. Deze betalingen laten wij daarom verder buiten beschouwing.
Afhankelijk van het woonland en de kosten voor het levensonderhoud aldaar, kan het pensioen worden verhoogd of verlaagd. Dit laten wij verder buiten beschouwing.
Er bestaat recht op indexatie van de pensioenen. De pensioenen worden op gelijke wijze geïndexeerd als de reguliere salarissen bij EPO. [Artikel 36 EPO pension plan]
Cijfervoorbeeld
Stel de man heeft tijdens het huwelijk een ouderdomspensioen opgebouwd van € 80.000 per jaar.
Op basis van dat ouderdomspensioen ontvangt hij daarnaast:
| – household allowance (6%) | € 4.800 |
| – tax adjustment /partial compensation (30 – 35%) | € 25.440 – 29.680 |
| De man ontvangt jaarlijks aan pensioen bruto | € 110.240 – 114.480 |
Het pensioen, de household allowance en de tax adjustment worden jaarlijks geïndexeerd.
Op basis van de Nederlandse pensioenverdeling bij echtscheiding (die van toepassing is als Nederlands huwelijksvermogensrecht van toepassing is) heeft de vrouw recht op uitbetaling van 50% van het ouderdomspensioen van de man. Het is niet zeker of daaronder ook worden begrepen de allowances en de tax adjustment / partial compensation. Als deze elementen niet als onderdeel van het pensioen worden gezien, vallen zij in het reguliere huwelijksvermogen. Bij een huwelijk onder gemeenschap van goederen moet de waarde van deze aanspraken dan worden verdeeld tussen de ex-partners. Indien het huwelijk was gesloten onder huwelijkse voorwaarden, kan afhankelijk van de inhoud daarvan verdeling of verrekening noodzakelijk zijn. Voor het getallenvoorbeeld nemen wij als uitgangspunt dat de allowances en tax adjustment / partial compensation tot het te verdelen ouderdomspension behoren.
Naar onze mening heeft de vrouw aldus aanspraak op betaling van € 55.120 – 57.240. Zoals beschreven in het eerste deel van dit blog zal de EPO pensioenuitvoerder de pensioenverdeling bij echtscheiding niet uitvoeren. De ex-echtgenoten moeten de pensioenverdeling zelf uitvoeren. Uitgaande van een jaarlijks ouderdomspensioen van € 110.240 werkt dat ongeveer als volgt uit (getallen 2020):
Man; voor de AOW datum:
| bruto pensioen | € 110.240 |
| af: deel ex-partner | € 55.120 |
| af: inkomstenbelasting | € 21.286 |
| af: bijdrage ZVW (5,45% over € 57.232) | € 3.119 |
| Netto | € 30.715 |
Vrouw; voor de AOW datum:
| vereveningspensioen | € 55.120 |
| af: inkomstenbelasting | € 19.826 |
| af: bijdrage ZVW (5,45% over € 55.120) | € 3.004 |
| Netto | € 32.290 |
Man; na de AOW datum:
| bruto pensioen | € 110.240 |
| af: deel ex-partner | € 55.120 |
| af: inkomstenbelasting | € 15.000 |
| af: bijdrage ZVW (5,45% over € 57.232) | € 3.119 |
| Netto | € 37.001 |
Vrouw; na de AOW datum:
| vereveningspensioen | € 55.120 |
| af: inkomstenbelasting | € 13.540 |
| af: bijdrage ZVW (5,45% over € 55.120) | € 3.004 |
| Netto | € 38.576 |
Doordat het belastingtarief wordt beperkt waartegen de betalingen van de man aan de vrouw effectief aftrekbaar zijn, zien we dat de belastingdruk bij de man relatief hoog is ten opzichte van de belastingdruk bij de vrouw. Bij lagere pensioenbedragen zien wij dat ook de inkomensafhankelijke bijdrage ZVW hierin een rol speelt. De aftrekbare betalingen verminderen niet de grondslag voor de inkomensafhankelijke bijdrage ZVW.
Deze verschillen in belastingdruk zullen de komende jaren toenemen doordat het tarief waartegen de aftrekpost te gelde kan worden gemaakt jaarlijks zal dalen conform het volgende schema:
| 2020 | 2021 | 2022 | 2023 |
| 46% | 43% | 40% | 37,1% |
Wanneer de pensioenverevening wordt uitgevoerd door de pensioenuitvoerder (en beide partijen dus rechtstreeks van de pensioenuitvoerder krijgen betaald) speelt dit probleem niet.
Slotsom
Het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen van de man moet worden verdeeld, maar wat is precies zijn pensioen? Behoren de allowances tot dat pensioen? En de tax compensation / adjustment?
De vrouw is afhankelijk van de informatievoorziening van de man. Zonder informatie van de pensioenuitvoerder kan hooguit een schatting worden gemaakt van de pensioenverdeling. Daarnaast zal het pensioen jaarlijks worden geïndexeerd. Ook de tax adjustment / partial compensation wijzigt van jaar tot jaar.
Doordat de man in zijn aangifte inkomstenbelasting wordt geconfronteerd met een relatief hoge belastingdruk, zal zijn netto inkomen veelal lager zijn dan het overeenkomstige netto pensioen inkomen uit het vereveningspensioen van de vrouw. Voor zover ons bekend bestaat er geen mogelijkheid om dit fiscale nadeel op te heffen. De enige mogelijkheid die ons bekend is, is dat de pensioenuitvoerder de beide pensioendelen rechtstreeks aan de ex-partners uitbetaalt. De EPO pensioenuitvoerder is daartoe tot op heden nog niet bereid gebleken.
Kortom: het is een hele kluif bij echtscheiding om tot een rechtvaardige pensioenverdeling te komen.
Over de auteurs drs. Bas Kortenbach is werkzaam als zelfstandig pensioenadviseur en belastingadviseur in Den Haag. Hij treedt op als gerechtelijk deskundige in procedures over pensioenverdeling, is bestuurslid bij de Pensioenorde en lid van de specialistengroep toekomstvoorzieningen van het Register Belastingadviseurs. mr. Marjet Groenleer is gespecialiseerd in internationale echtscheidingen. Zij begeleidt als advocaat en als mediator Nederlandse en buitenlandse expats bij hun echtscheiding. Zij publiceert en doceert. Marjet is raadsheer-plaatsvervanger bij het Gerechtshof Amsterdam (sector familierecht) en lid van de IAFL (International Academy of Family Lawyers), DIAL (Dutch International Child Abduction Lawyers) en de vFAS.
