In de meeste landen heeft uw echtgenoot geen recht op erfenissen die u tijdens uw huwelijk heeft ontvangen. Daar wordt dan rekening mee gehouden bij de financiële afwikkeling van uw echtscheiding. Nederland is wat dat betreft een buitenbeentje, omdat er heel wat situaties zijn waarin een 50/50 verdeling van uw erfenis wettelijk is voorgeschreven. Vooral voor u als in Nederland woonachtige expat kan dit een onaangename verrassing zijn. In deze blog wordt uitgelegd 1) wanneer dit het geval is en 2) wat u kunt doen om dit te voorkomen.
Wanneer moet u uw erfenis verdelen bij echtscheiding?
Nederlands recht is van toepassing op uw huwelijksvermogensrecht
Allereerst moet Nederlands recht van toepassing zijn op het huwelijksvermogensrecht. Wanneer is dat het geval? Dat is moeilijk kort uit te leggen, want het toepasselijke Haags Huwelijksvermogensverdrag 1978 en de EU-regelgeving op dit terrein zijn behoorlijk ingewikkeld. Het hangt af van uw nationaliteit en uw eerste gemeenschappelijke huwelijksdomicilie (het land waar u voor het eerst woonde na de datum van uw huwelijksvoltrekking).
Geen huwelijkse voorwaarden
Ten tweede moet u geen huwelijkse voorwaarden hebben. Daarin wordt meestal bepaald dat erfenissen geen deel uitmaken van een huwelijksgemeenschap of verrekenstelsel. Bij gebrek aan huwelijkse voorwaarden geldt het wettelijke systeem:
- Vóór 1 januari 2018: de Nederlandse algehele gemeenschap van goederen
- Na 1 januari 2018: de Nederlandse beperkte gemeenschap van goederen en goederen
Getrouwd voor 1 januari 2018
Ten derde moet u vóór 1 januari 2018 getrouwd zijn, want na 1 januari 2018 is de wetgeving veranderd. Sindsdien blijven erfenissen standaard buiten de beperkte gemeenschap van goederen.
Als u vóór 1 januari 2018 getrouwd bent, geldt de algehele gemeenschap van goederen. Dit betekent in het kort dat u alle schulden en bezittingen deelt met uw echtgenoot, ook de schulden en bezittingen die voor het huwelijk zijn verkregen of zijn ontstaan door een erfenis of schenking en ongeacht op wiens naam deze bezittingen en schulden staan.
Geen uitsluitingsclausule
Ten vierde mist een zogenaamde ‘uitsluitingsclausule’ in het testament van de erflater. Een uitsluitingsclausule is een clausule in het testament van de erflater, waarin staat dat zijn/haar erfenis geen deel uitmaakt van enige huwelijksgemeenschap waarin de erfgenaam is gehuwd. Deze clausule is typisch Nederlands, dus ouders van expats die in Nederland wonen, hebben deze clausule bijna nooit in hun testament staan. Er zijn uitzonderingen gemaakt in de rechtspraak, waarin een erfenis niet hoefde te worden gedeeld bij scheiding, ook al ontbrak een uitsluitingsclausule. Dergelijke uitzonderingen zijn echter zeldzaam. Wij bespreken graag met u of in uw situatie misschien toch een uitzondering wordt gemaakt.
Wat kunt u doen om ervoor te zorgen dat u uw erfenis niet hoeft te delen?
Huwelijkse voorwaarden maken
U en uw echtgeno(o)t(e) kunnen bij een Nederlandse notaris huwelijkse voorwaarden laten opstellen waarin u afspreekt om erfenissen niet te delen of te verrekenen.
Uw ouders vragen om een uitsluitingsclausule in hun testament op te nemen
Uw kunt uw ouders vragen om een uitsluitingsclausule in hun testament op te nemen waarin ze bepalen dat alles wat u erft niet in enige gemeenschap van goederen zal vallen.
Wilt u weten of uw echtgenoot in uw situatie recht heeft op uw erfenis? Aarzel dan niet om contact met mij op te nemen (m.groenleer@scg-advocaten.nl).

